Edukacja domowa - Wady i zalety nauki w domu

W obecnych czasach coraz częściej słyszy się o edukacji domowej. Jest to alternatywa dla tradycyjnego systemu nauczania. Edukacja w domu, podobnie jak wszystko, znajduje grono zwolenników i przeciwników. Choć wydawać by się mogło, że wiąże się z godzinami spędzonymi przed ekranem komputera, wcale tak nie jest. Realizacja podstawy programowej spoczywa na rodzicach bądź opiekunach prawnych, którzy mają pełną swobodę w wyborze metod nauczania. Na czym dokładnie polega edukacja domowa? Jakie są wady i zalety nauki w domu?

Na czym polega edukacja domowa?

Edukacja domowa (z ang. homeschooling) to odejście od tradycyjnej formy kształcenia. Tryb ten, jak sama nazwa wskazuje, polega na nauczaniu dziecka poza murami szkoły - najczęściej w domu. Wiele osób nie wie, że edukacja domowa jest w pełni legalna. Reguluje ją art. 37 - Prawo Oświatowe. Obowiązek szkolny w systemie edukacji domowej może być spełniany każdym etapie nauki - począwszy od zerówki, poprzez szkołę podstawową, skończywszy na szkole średniej. Nauczycielami dziecka są rodzice, opiekunowie prawni, korepetytorzy oraz inne osoby (wskazane przez rodziców lub opiekunów).

Podczas nauczania domowego kluczowe znaczenie ma realizowanie podstawy programowej. Osoba, na której spoczywa odpowiedzialność za edukację dziecka, ma całkowitą dowolność, jeśli chodzi o dobór metod przekazywania wiedzy. Wprawdzie uczniowie korzystający z ED nie zdobywają ocen, jednak muszą podejść do egzaminów klasyfikacyjnych z każdego przedmiotu. Ma to miejsce po każdym półroczu lub po całym roku nauki. Po pomyślnym zdaniu egzaminów otrzymują świadectwo i promocję do następnej klasy. Z dniem 1 lipca 2021 roku weszła w życie ustawa, zgodnie z którą rodzice mogą zapisać dziecko na edukację domową do dowolnej szkoły w naszym kraju. Jeszcze do niedawna było tak, że szkoła przyjazna edukacji domowej znajdowała się w innym województwie, co skutecznie utrudniało podjęcie takiego trybu nauki.

Nauczanie domowe a materiały edukacyjne

Zarówno dzieci, jak i młodzież korzystający z ED muszą mieć dostęp do wysokiej jakości materiałów edukacyjnych. Rodzice oraz opiekunowie mogą sięgnąć po podręczniki przeznaczone do pracy w warunkach szkolnych. Znajduje się w nich wiedza, która jest optymalna dla dziecka na danym etapie szkolnictwa. Często jednak zagadnienia zawarte w takich książkach są trudne i nieciekawe, co z pewnością nie zachęca do nauki. Warto więc postawić na nieco bardziej przystępne podręczniki szkolne, które rozbudzą w dziecku ciekawość, a jednocześnie pomogą w przyswajaniu wiedzy.

Na co zwrócić uwagę wybierając materiały dydaktyczne do nauki w domu? Podręczniki do nauki angielskiego powinny objaśniać nie tylko zagadnienia gramatyczne i słownictwo, ale również zawierać praktyczne porady i wskazówki. Na drodze edukacji ogromne znaczenie mają przedmioty humanistyczne. Z uwagi na to, że nauki humanistyczne przepełnione są dużą ilością różnych zagadnień, podręczniki i pomoce dydaktyczne powinny być kompleksowe i zgodne z obowiązującą podstawą programową. Edukacja domowa obejmuje również przedmioty ścisłe. Zaliczamy do nich nauki matematyczne (matematyka, informatyka) oraz przyrodnicze (biologia, chemia, fizyka, geografia). Materiały edukacyjne z tej dziedziny muszą pomagać w kształtowaniu i rozwijaniu kompetencji naukowych u dzieci i młodzieży. Warto wybierać publikacje, które w jasny i przystępny sposób przekazują zagadnienia uwzględnione w podstawie programowej.

Przyroda z Pomysłem. Zajęcia Warsztatowe (Do Wersji Wieloletniej). Klasa 4 Część 1. Szkoła Podstawowa NOWE Słowa na start! Język polski. Szkoła podstawowa klasa 7. Podręcznik. Nowa edycja 2020-2022 Oblicza Geografii 1. Podręcznik. Zakres Podstawowy. Liceum i Technikum Chemia 1. Podręcznik. Klasa 1. Liceum i Technikum. Zakres Podstawowy
Te podręczniki będą pomocne podczas edukacji domowej

Jak zacząć edukację domową?

Jak rozpocząć tryb nauczania w domu? To pytanie z pewnością zadaje sobie wielu rodziców. Wbrew pozorom nie jest to wcale takie trudne. W pierwszej kolejności należy złożyć stosowny wniosek o badanie pod kątem edukacji domowej w Rejonowej Publicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Specjalista wyda oświadczenie, czy dziecko faktycznie może uczyć się w domu. Z tym dokumentem rodzice bądź prawni opiekunowie udają się do dyrektora wybranej placówki. Dyrektor ma obowiązek wydać decyzję w ciągu 30 dni od złożenia dokumentów. W przypadku, gdy nie wyrazi on zgody na nauczanie domowe, istnieje możliwość odwołania do kuratora oświaty.

Zalety edukacji domowej

  • Tempo nauczania dostosowane do indywidualnych potrzeb dziecka.
  • Uczeń ma możliwość rozwijania się w dziedzinach, które najbardziej go interesują.
  • Dziecko uczy się w przyjemnej, pozbawionej stresu atmosferze.
  • Rodzic traktowany jest przez dziecko jako autorytet.
  • Elastyczne godziny nauki generują sporo wolnego czasu, które można spożytkować na zabawę, sport, czy rozwój własnych pasji.
  • Brak styczności z agresją, konfliktami między dziećmi.
  • Odpowiednio dobrane książki do samodzielnej nauki angielskiego, przedmiotów humanistycznych oraz ścisłych z pewnością pomogą w osiągnięciu sukcesu.

Nauka w domu

Wady edukacji w domu

  • Brak kontaktu z rówieśnikami.
  • Konieczność całkowitego poświęcenia jednego z rodziców bądź opiekunów (szczególnie w pierwszych latach edukacji).
  • W sytuacji, gdy rodzice nie radzą sobie z pewnymi zagadnieniami z zakresu nauczania języków obcych i nie tylko, konieczne będzie zapisanie dziecka na dodatkowe lekcje, które jak wiadomo, są płatne.
  • Rodzice muszą wykazać się ogromną cierpliwością. To na nich spoczywa dobra organizacja czasu swoich pociech. 

Podsumowanie

Zainteresowanie edukacją domową ciągle rośnie. Czy spełnianie obowiązku szkolnego poza murami placówki jest możliwe? Odpowiedź jest prosta - oczywiście, że tak! Jeśli czujemy, że potencjał naszego dziecka w szkole jest niewykorzystywany i marnowany, warto rozważyć nauczanie domowe. Do tego celu wystarczy jedynie stosowne orzeczenie z Rejonowej Publicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej oraz zgoda dyrektora szkoły. Trzeba wiedzieć, że obowiązek kształcenia spoczywa wówczas na rodzicach, prawnych opiekunach lub osobach uprawnionych. Najważniejsza jest realizacja podstawy programowej. Należy także nieco pochylić się nad sposobami nauczania, a także nad doborem odpowiednich materiałów edukacyjnych.