Różnice między amerykańskim i brytyjskim angielskim

Amerykański i brytyjski angielski stanowią dwie najpopularniejsze odmiany tego języka. Oczywiście pierwsza z nich używana jest w Stanach Zjednoczonych, a druga w Wielkiej Brytanii. Obie odmiany języka angielskiego posiadają takie same korzenie, jednak różnią się na wiele sposobów. Pragniemy przedstawić 5 ważnych różnic, które z pewnością warto znać.



1. Pisownia

Przydatna może okazać się znajomość różnic w pisowni między amerykańskim, a brytyjskim angielskim. Wyrazy w amerykańskim angielskim kończące się na -er, w brytyjskiej odmianie angielskiego będą zapisane z końcówką -re.


Słowa kończące się na -er/ -re

American English (AmE)

British English (BrE)

Polskie tłumaczenie

center

centre

centrum

theater

theatre

teatr

liter

litre

litr

fiber

fibre

błonnik


Należy zaznaczyć, że poszczególne różnice w pisowni nie stanowią zasady, która mówi, że wszystkie wyrazy z wyżej przedstawionymi końcówkami zawsze piszemy w takim schemacie w AmE i BrE. Dla przykładu słowo 'letter' pisane jest tak samo w i AmE i BrE.


Wyrazy kończące się na -or/ -our

Leksemy w amerykańskim angielskim kończące się na -or, w brytyjskiej odmianie angielskiego będą zapisane z końcówką -our.

American English

British English

Polskie tłumaczenie

color

colour

kolor

neighbor

neighbour

sąsiad

humor

humour

humor

flavor

flavour

smak



Rzeczowniki zakończone na -og/-ogue

American English

British English

Polskie tłumaczenie

monolog

monologue

monolog

catalog

catalogue

katalog

dialog

dialogue

dialog



Czasowniki kończące się na -ze/-se  i -ize/-ise

American English

British English

Polskie tłumaczenie

paralyze

paralyse

paraliżować

analyze

analyse

analizować

apologize

apologise

przepraszać

authorize

authorise

autoryzować


2. Przyimki

Być może zdarzyło Ci się zastanawiać nad tym, kiedy należy użyć ‘on’, a nie ‘in’ czy ‘at’? Przyimki nie są łatwe do zapamiętania, a na dodatek różnią się od siebie w zależności od tego, której odmiany języka angielskiego używamy. Poniższe przykładowe zestawienie będzie przydatne w celu ich rozróżnienia.

American English

British English

Polskie tłumaczenie

play on a team

play in a team

Grać w drużynie

on the weekend

at the weekend

Podczas weekendu/ w weekend

Stay home

Stay at home

Zostań w domu

different from/than

different from

Inny od

I’ll talk to/with Daniel

I’ll talk to Daniel

Porozmawiam z Danielem

He jumped out the window

He jumped out of the window

Wyskoczył przez okno

I work Monday through Friday

I work Monday to Friday

Pracuję od poniedziałku do piątku

I’m waiting on/in line

I’m standing in a queue

Czekam na/ w kolejce, stoję w kolejce

I live on Lipowa Street

I live on/in Lipowa Street

Mieszkam na ulicy Lipowej, mieszkam w/ przy ulicy Lipowej

Where are you at?

Where are you?

Gdzie jesteś?


3. Wymowa

Wymowa jest jedną z głównych cech, która odróżnia amerykański angielski od brytyjskiego. Oczywiście istnieje grono zwolenników akcentu amerykańskiego, a z kolei część osób uwielbia akcent brytyjski i to jest jak najbardziej zrozumiałe. Z pewnością ogólna melodia języka jest inna, do tego istnieje kilka stałych różnic w sposobie wymowy konkretnych głosek. Poniżej przedstawiamy najważniejsze różnice.

Samogłoski

  • A

Zdarza się, że w wielu wyrazach, szczególnie przed s, f lub a wymawia się jako /a:/ (długie /a/) w brytyjskim, a w amerykańskim jako /æ/ dźwięk pośredni między /a/ i /e/, np.

- answer BrE /ˈɑːnsə(r) – AmE /ˈænsər/

- grass BrE /ɡrɑːs/ – AmE /ɡræs/


  • O

W Wielkiej Brytanii wymawia się je na ogół jako krótkie, centralne /o/, zaś w Stanach Zjednoczonych – jako dźwięk pośredni między /o/ i /a/, a nawet długie /a:/, np.

- bottom BrE /ˈbɒtəm/ – AmE/ˈbɑːtəm/

- stop BrE /stɒp/ – AmE /stɑːp/


Spółgłoski

  • R

W amerykańskim angielskim dźwięk /r/ jest dość wyraźny, a w odmianie brytyjskiej często zostaje pomijany, szczególnie po samogłoskach, np.

- never BrE /nevə(r)/ – AmE /ˈnevər/

- more BrE/mɔː(r)/ – AmE /mɔːr/


  • T

Amerykanie często pomijają dźwięk /t/, w sytuacji, kiedy znajduje się on na końcu wyrazu:

- cut BrE /kʌt/ – AmE /kʌ(t)/

- what BrE /wɒt/ – AmE /wɑː(t)/


4. Interpunkcja

Jeśli chodzi o interpunkcję, to różnice wyglądają w następujący sposób:

Zwroty grzecznościowe:

AmE: Mr., Mrs., Dr.
BrEMr, Mrs, Dr 


W wersji amerykańskiej na końcu skrótu zawsze stawiamy kropkę, a w wersji brytyjskiej nie.

Daty:

AmE: schemat “miesiąc/dzień/rok” – 05/10/2018 oznacza 10 maja 2018
BrE: schemat “dzień/miesiąc/rok” – 10/05/2018 oznacza 10 maja 2018


W Stanach Zjednoczonych stosowany jest inny zapis daty niż tradycyjny dzień/ miesiąc/ rok.


AmE: lata 90. XX wieku - 1990’s
BrE: lata 90. XX wieku – 1990s

Warto również zauważyć, że w wersji amerykańskiej dodajemy apostrof po zapisanym roku, a w brytyjskiej nie jest to stosowane.


Godziny:

AmE10:30
BrE10.30

Jeśli chodzi o zapis  godziny to różnica polega na wstawieniu dwukropka – dla wersji amerykańskiej i jednej kropki – dla brytyjskiej.

 

Liczby: 

AmE$55.00
BrE$55,00

W zapisie liczb różnica polega na wstawieniu kropki (AmE), a w innej wersji przecinka (BrE).


5. Słownictwo

Obie odmiany angielskiego od zawsze czerpały z innych języków i to w różnym stopniu. Przez to zdarza się, że używają różnych słów, które mają takie same znaczenie. Przedstawiamy przykładowe różnice w słowach, które mogą przydać się podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych czy w Wielkiej Brytanii.  

American English

British English

Polskie tłumaczenie

soccer

football

piłka nożna

apartament

flat

mieszkanie

elevator

lift

winda

zip code

postcode

kod pocztowy

gas

petrol

benzyna

parking lot

car park

parking

subway

underground

metro

store

shop

sklep

movie

film

film

vacation

holidays

wakacje


Występują również inne odmiany języka angielskiego. Między innymi jest to odmiana australijska, jamajska, kanadyjska czy południowoafrykańska. Każda odmiana posiada własne cechy charakterystyczne, które głównie różnią się wymową, akcentem, a także pisownią danych wyrazów.

Oczywiście różnic między amerykańskim i brytyjskim angielskim jest więcej. Jednak przedstawiliśmy jedne z ważniejszych, które z pewnością przydadzą się podczas doskonalenia umiejętności językowych czy podróżowania.

Tagi: języki obce, nauka języka, amerykański angielski, brytyjski angielski